Stukje theorie over de revalidatie

Voor de geïnteresseerden wil ik een klein stukje theorie meegeven van het in Leiden ontwikkelde Cochleaire Leermodel welke gehanteerd wordt bij de revalidatie van CI-patiënten in LUMC.
Het doel van dit leermodel is zo optimaal mogelijk leren spraakverstaan met een CI, dit model is helemaal niet zo simpel als menigeen zou denken.

 Dit leerproces, sowieso bij het aanleren van een nieuwe vaardigheid, bestaat uit 3 fases

A. cognitieve fase        – bewuste aandacht
B. associatieve fase     – minder bewuste aandacht
C. automatische fase   – geen bewuste aandacht
Bij het herkennen van spraakpatronen verloopt de eerste fase langzaam en gevoelig voor fouten, gevolgd door de associatieve fase (tussenfase) en in de laatste fase gaat het spraakverstaan snel en foutloos vanwege de automatismen.

Eveneens bestaat dit leermodel uit 3 sporen groeipotentieel

• fysiologisch (voorwaardelijk, het verwerken van de prikkel vanaf de cochlea tot de  hersenen)
• cognitief (zowel het creëren van fonologische *) patronen als het koppelen van nieuwe akoestische info aan de al bekende patronen)
• emotioneel (motivatie, begeleiding door logopedist en co-therapeut.

De ontwikkeling van het spraakverstaan gaat vanaf eenvoudige tot complexere oefeningen elke keer langs deze 3 sporen naar een steeds hoger niveau. Het wordt verstoord wanneer 1 van de 3 sporen te weinig aandacht krijgt.

 

Het linguïstisch (=taalkunde op wetenschapsniveau) perspectief omvat ordening naar taalniveau en waarnemingsniveau op volgorde van toenemende moeilijkheidsgraad.

*) fonetiek is een onderdeel van deze taalkunde en het heeft 3 onderdelen:

• articulatorisch – productie van spraakklanken mbv. stembanden, longen, keel, etc.
• akoestische     – fysische eigenschappen van spraak
• auditieve         – waarneming en verwerking van spraakklanken.

Voor verdere uitleg over dit model en de inhoud van de therapie verwijs ik de lezer graag naar de site www.mijnlogopedist.nl, het artikel over hoortraining na cochleaire implantatie is dan bij de downloads te vinden.

Het werd door dit artikel voor mij persoonlijk extra duidelijk hoe belangrijk het revalideren is en dat de opbouw van de oefeningen zorgvuldig moet gebeuren, zodat de kleinste details oftewel de minimale verschillen in de cognitieve fase ingeslepen worden. Daarvan kan men in de toekomst bij het spraakverstaan meer profijt hebben, voor zover dat voor de CI-drager mogelijk is. Ik leer met mijn implantaat zeer bewust naar de klanken te luisteren.

Met mijn prelinguale slechthorendheid (ik was al slechthorend voordat ik de gesproken taal leerde kennen) mag ik erg blij zijn met de vorderingen die ik momenteel maak. Mijns inziens is dat mede te danken aan het feit dat ik altijd mijn (afnemende) gehoorresten maximaal benutte en dus al wat geluiden en klanken gewend was.

Met een CI betekent het echter op een andere manier leren horen en in de volgende link (wel even naar beneden scrollen) zijn er een paar geluidsfragmenten te horen van spraak en muziek met en zonder CI. Schrik niet van de geluiden zoals een een CI-drager die waarneemt, deze metaalklanken “verdwijnen” deels op den duur, doordat de hersenen ze omzet in “eigen” geluiden. De klanken via de CI veranderen niet, alleen IK verander.

www.kennislink.nl/publicaties/horen-met-een-bionisch-oor